Uni-Med Centrum Medyczno-Stomatologiczne, Sosnowiec

Pacjent cierpiący na uciążliwe bóle głowy zazwyczaj udaje się do neurologa czy laryngologa. Zdarza się, że nie otrzymuje tam przyczynowej pomocy, lecz tylko leczenie objawowe i mimo mnóstwa dodatkowych badań źródło jego problemu zostaje niewyjaśnione. Czy wtedy lekarz dentysta może pomóc?

Konsultacje laryngologiczne i neurologiczne są bardzo cenną informacją dla lekarza dentysty. Wykluczają one poważne schorzenia, na które zawsze trzeba zwracać uwagę.

Bardzo często w swojej praktyce spotykam się z tym, że pacjent wymagający stosunkowo prostego leczenia trafia do mojego gabinetu o kilka miesięcy za późno, gdyż diagnostyka neurologiczna i laryngologiczna trwa długo. Tak niestety działa nasz system opieki zdrowotnej, z którym pacjent musi się zmierzyć. Lekarze są dobrymi specjalistami w swoich dziedzinach, ale sam proces diagnostyczny jest przewlekły.

Jakie są przyczyny dysfunkcji narządu żucia?

Przyczyną są zaburzenia zgryzowe: wady zgryzu, braki zębowe. Często dochodzi także bruksizm (parafunkcja polegająca na mimowolnym zaciskaniu lub zgrzytaniu zębami), powodujący zaburzenie równowagi mięśniowej. To wszystko może wpływać na nieprawidłowe funkcjonowanie stawów skroniowo- żuchwowych.

Jakie są objawy i kiedy trzeba się zgłosić do stomatologa?

Najczęstsze objawami, które powinny zmobilizować pacjentów do wizyty u lekarza dentysty, to: starcie zębów (zmniejszenie wysokości zębów, utrata szkliwa w okolicy brzegów siecznych zębów przednich), ubytki przyszyjkowe bez ognisk próchnicy, bóle głowy, objawy osłuchowe w okolicy stawów skroniowo-żuchwowych (np. trzaski, trzeszczenia, przeskakiwania itp.), szumy uszne.

Na jaką pomoc może liczyć pacjent?

W pierwszej kolejności terapia skupia się na leczeniu przeciwbólowym i gruntownym wywiadzie, bo to jest priorytetem. W dalszym etapie wdrażamy leczenie przyczynowe.

Jak wygląda proces leczenia? Czy leczenie może wiązać się z dodatkowym bólem czy dyskomfortem?

Obecnie lekarz dentysta zajmujący się zagadnieniami związanymi z dysfunkcją narządu żucia i bruksizmem powinien mieć podejście holistyczne i nie skupiać się tylko na problemach zgryzowych pacjenta. Często wymagane jest leczenie wielospecjalistyczne.

Wbrew pozorom, lekarz dentysta dysponuje bardzo szerokim arsenałem diagnostycznym np. obrazowanie 3D stawów skroniowo- żuchwowych, MR itp., ale także dużymi możliwościami terapeutycznymi.

Do leczenia tego typu zaburzeń najczęściej jest wykorzystywana szeroko pojęta szynoterapia i fizjoterapia. Czasami dodatkowo leczenie jest wspomagane przez podawanie preparatów domięśniowo (np. botox, kolagen), dostawowo (kwas hialuronowy, kolagen, sterydy). Bardzo dobre rezultaty uzyskuję obecnie we współpracy z fizjoterapeutą, który przeprowadza równocześnie tzw. terapię manualną oraz instruuje pacjentów w jaki sposób powinni wykonywać zlecone ćwiczenia w domu.  Sporadycznie zalecam farmakoterapię.

Leczenie nie wiąże się z dodatkowym bólem czy dyskomfortem. Przynosi bardzo szybko ulgę cierpiącemu pacjentowi.

Czy dysfunkcje narządu żucia da się definitywnie wyleczyć, czy problem może pojawić się ponownie po jakimś czasie?

Wszystko zależy od przyczyny choroby. Jeżeli u podłoża leżą zaburzenia zgryzowe, to po wyrównaniu napięcia mięśniowego, ustabilizowaniu pozycji głów żuchwy w stawach skroniowo- żuchwowych i uzupełnieniu braków w uzębieniu, pacjent może liczyć na całkowite wyleczenie.

Jeżeli natomiast zaburzenia mają podłoże psychogenne lub gdy dolegliwość bólowe przeszły w fazę bólu przewlekłego, to leczenie jest bardziej złożone. Często wymaga konsultacji psychologicznej, a nawet psychiatrycznej. Niejednokrotnie wymagane jest leczenie farmakologiczne.

Dolegliwości mogą mieć charakter zaostrzeń i remisji. Cała uwaga lekarza powinna skupiać się na ustaleniu przyczyny i oprócz leczenia objawowego wdrożeniu terapii podstawowej, często we współpracy z innym specjalistą z danej dziedziny medycyny.

Kto jest najbardziej narażony na zaburzenia w obrębie układu żucia? Czy problem dotyczy tylko dorosłych, czy może już być diagnozowany u dzieci?

Najczęstszymi pacjentami są kobiety w średnim wieku, ale zaburzenia są także stwierdzane u dzieci. W tej drugiej wspomnianej grupie wiekowej dochodzi do wymiany uzębienia (wtedy bruksizm to proces fizjologiczny mający na celu starcie zębów mlecznych, co ułatwi wyżynanie i prawidłowe zaguzkowanie zębów stałych). Zgrzytanie zębami u dzieci może mieć także podłoże ogólnoustrojowe, jest częstym objawem robaczycy. Zalecam wtedy konsultację i diagnostykę u lekarza pediatry.

Jakie rady dałby Pan swoim pacjentom, by prawidłowo dbali o narząd żucia?

Zwykle poza podstawowym leczeniem zalecam pacjentom, aby zaczęli dbać o siebie i znaleźli w swoim życiu chwilę na spacer i czas z rodziną. Dobrym rozwiązaniem jest regularne uprawianie sportu. Nie zalecam jednak sportów wyczynowych i siłowych, raczej coś bardziej spokojnego np. bieganie, pływanie, spacery. Bardzo ważna jest samoobserwacja. Polega ona na tym, że w miarę leczenia pacjent jest coraz bardziej świadomy swoich objawów i potrafi w ciągu dnia je kontrolować, niwelować. Zwykle to wystarcza.

Artykuł Bóle głowy – czy pomóc może lekarz dentysta? pochodzi z serwisu Klinika bez bólu.