Zapraszamy na debatę, która obala mit, że nieodłącznym elementem wizyt u stomatologa jest ból. Nasi eksperci pokazują, że współczesne technologie pozwalają na przeprowadzenie całkowicie bezbolesnych zabiegów, że można, bez obawy o powikłania, bezpiecznie wykonać wiele procedur stomatologicznych. Ważnym elementem dyskusji jest wątek psychologiczny tj. nastawienie samych pacjentów do wizyt w gabinecie, a także jak można sobie poradzić z własnymi lękami oraz nie przenosić ich na bliskich, zwłaszcza dzieci.

W debacie biorą udział lekarze-dentyści (Aleksandra Staroń-Saramak oraz Paweł Saramak, Klinika Magnolia, Police) oraz psycholog (Dorota Zawadzka). Moderatorem jest red. Marzena Bojarczuk (Dental Tribune Polska).

Zapraszamy do oglądania debaty, która odbyła się w ramach Virtual Dental Exhibition by CEDE we wrześniu 2020 r.

Artykuł Dentofobia? To już nie problem. pochodzi z serwisu Klinika bez bólu.

Artykuł Bezbolesne leczenie u dentysty? Tak! (wideo) pochodzi z serwisu Klinika bez bólu.

Jak ocenia Pani świadomość stomatologiczną Polaków?

Dr n. med. Ewa Duraj: Pomimo dostępności opieki stomatologicznej oraz coraz większej ilości dobrej jakości wiedzy w Internecie, ze świadomością nadal nie jest dobrze. Nie przywiązujemy odpowiedniej wagi do profilaktyki. Musimy pamiętać, że to ona jest absolutną podstawą kondycji naszych zębów i całej jamy ustnej. Mitów jest wiele – ciąża, kwestie genetyczne itp. – jednak z czysto medycznego punktu widzenia nie są one zasadne. Musimy pamiętać – codzienna prawidłowa higiena, na którą składa się szczotkowanie po każdym posiłku, czyszczenie przestrzeni międzyzębowych oraz wizyty higienizacyjne co 6 miesięcy, są remedium na przeważającą większość problemów stomatologicznych. Nic dodać nic ująć.

Ostatnie badania przeprowadzone na zlecenie Polskiego Towarzystwa Stomatologicznego były skupione wokół bólu. Czy zgodzi się Pani z tezą, że nawet jeden incydent bólowy u pacjenta, który ma skłonności „dentofobiczne”, może zniechęcić go do leczenia na lata?

Dr n. med. Ewa Duraj: W Polsce dentofobia jest pokłosiem systemu w jakim funkcjonowali niegdyś lekarze i pacjenci, to pierwsza kwestia. Do dentysty, czy higienistki szkolnej, szło się za karę i nigdy nie było to nic przyjemnego. Kolejna kwestia to rozwój stomatologii w ostatnich latach. Kiedyś ból był w przeważającej mierze nieodłącznym towarzyszem wizyty u dentysty. Dziś mamy odpowiednią wiedzę i potrafimy go skutecznie niwelować. W dobrych gabinetach zjawisko to już nie występuje. Ostatni element to świadomość,  która dziś jest na znacznie wyższym poziomie niż kiedyś. Większość rodziców wie, jak ważna jest troska o zęby swoich dzieci. Musimy pamiętać, że zupełnie niedawno, dosyć często widywaliśmy na ulicach miast osoby bez zębów. Dziś jest to społeczne faux pass. Chcemy wyglądać atrakcyjnie, młodo, być fit, a z nieładnym, bądź nieestetycznym uśmiechem, to absolutnie niemożliwe. Jednak nadal uważam, że jako lekarze, musimy rozwijać świadomość i edukować naszych pacjentów, to część naszej misji zawodowej wpisana na stałe w naszą pracę.

Czytaj także: W gabinecie stomatologicznym nie musi boleć

Czy współczesne technologie, które są w służbie lekarzy dentystów, są faktycznie mniej inwazyjne niż te dostępne 10 czy 20 lat temu?

Dr n. med. Ewa Duraj: Zdecydowanie tak i to niemal w każdej dziedzinie stomatologii. Począwszy od endodoncji, popularnie zwanej leczeniem kanałowym, która dziś odbywa się pod mikroskopem, co już samo w sobie jest odpowiedzią. Kolejna rzecz to chirurgia, gdzie korzystamy z dobrodziejstw narzędzi piezochirurgicznych, ortodoncji nakładkowej, licówek bez szlifowania zębów własnych. Przykłady można mnożyć w nieskończoność. Oczywiście punktem wyjścia jest zarządzanie bólem. W tym przypadku mamy znieczulenia komputerowe oraz znacznie szerszą wiedzę podpartą wieloma badaniami naukowych w tym zakresie. W zasadzie na samym początku powinniśmy zacząć właśnie od wiedzy i nauki, bo to o nią opiera się praca lekarza w dzisiejszych czasach. Technologia to tylko narzędzie, ale pamiętajmy, że ciągle jest to narzędzie w naszych rękach. W najbliższym czasie to się nie zmieni. Dlatego lekarze powinni nieustannie się rozwijać. To nasze zawodowe powołanie, jeśli mamy ambicję pracować na naprawdę dobrym poziomie.

Czy pacjenci wykazują zainteresowanie technologiami, którymi pracuje dentysta?

Dr n. med. Ewa Duraj: Dla części naszych pacjentów to zawsze ciekawostka, jednak umiejętne przekazanie korzyści jakie idą za sprzętem, który pojawia się w naszych gabinetach powoduje, że zaczyna mieć to sens. Jak wspomniałam, technologia dziś bardzo nam pomaga. Mądrością jest wybór odpowiedniego sprzętu, dającego odpowiednie możliwości terapeutyczne. Co za tym idzie oczywiście serwisu i niezawodności, ponieważ firmy prześcigają się walcząc o rynek i niestety nie idzie to zawsze w parze z korzyścią jaką z tego tytułu otrzymuje pacjent. Jednak jak najbardziej, pacjenci lubią nowinki dzięki którym będą mieli lepsze efekty leczenia i komfortowe wizyty.

W jaki sposób przekonuje Pani swoich pacjentów, że „nie będzie bolało”?

Dr n. med. Ewa Duraj: Nasi stali pacjenci już o tym wiedzą, osoby które trafiają z polecenia – również. Jednak na każdym kroku informujemy, że nasza praca jest pozbawiona dyskomfortu bólowego. Sporo informacji znajduje się na stronie naszej kliniki stomatologicznej Medix oraz na każdej wizycie, w trakcie konsultacji i przed samym zabiegiem zarówno personel, jak i lekarze dbamy i informujemy jak pracujemy oraz co możemy zrobić w tym zakresie. Po pierwszej wizycie u nas, ten temat praktycznie znika i nigdy nie wraca już w rozmowach.

Słowa kluczowe: Klinika bez Bólu, bezbolesne leczenie stomatologiczne, mity stomatologiczne

Artykuł Mądrością jest wybór sprzętu, ale wiedza jest najważniejsza pochodzi z serwisu Klinika bez bólu.

Pod koniec września Polskie Towarzystwo Stomatologiczne zaprezentowało wyniki badań, które pozornie, wielu mogą zszokować. W dużym skrócie, wynika z nich, że w XXI wieku, pomimo bezsprzecznego okresu rozkwitu technologii medycznych, aż 75 proc. pacjentów obawia się bólu podczas leczenia zębów. Jest Pan zdziwiony? 

Dr n. med. Maciej Michalak: Tylko częściowo i myślę, że wielu lekarzy praktyków po lekturze wyników badania może mieć podobne odczucia. Zakładam, że część z dentystów powie nawet, że to wynik zaniżony, szczególnie Ci, którzy pracują w niewielkich miejscowościach.

Z jednej strony uważam, że nie wszyscy lekarze z ręką na sercu mogą powiedzieć o sobie, że leczą bezboleśnie. Przy czym należy sprecyzować tę bezbolesność, nie tylko do samej procedury, ale także okresu po zakończeniu leczenia. To nie jest takie proste jakby się mogło wydawać. Z drugiej, pytanie postawione w ankiecie było dość jednoznaczne, ale jestem ciekaw ilu pacjentów odpowiadając podświadomie myślało generalnie o wizycie u dentysty, która jest tak obarczona stereotypami, że nie ma prawa kojarzyć się z niczym poza bólem, no może jeszcze wysokim rachunkiem.

Materiał zgromadzony przez PTS jest wyjątkowo interesujący. Warto spojrzeć na niego przez pryzmat własnego warsztatu ale i także oczekiwań naszych pacjentów.

Porozmawiajmy zatem o warsztacie dentysty. Co zawodzi?

Dr n. med. Maciej Michalak: Wrogami dentystów bywają: pośpiech oraz brak zaufania do nowoczesnych technologii. Pośpiech i bezbolesność rzadko idą w parze. Klasyczne metody leczenia powinny być bezbolesne, czasem są najlepszym rozwiązaniem, ale jest wiele sytuacji gdy technologie, chociażby piezochirurgiczne, mogą być sprzymierzeńcem dentysty w dążeniu do atraumatycznego leczenia. Prosty przykład – inwazyjne usunięcie zęba, może wiązać się z dłuższym czasem gojenia się wyrostka zębodołowego, a to może opóźnić rozpoczęcie leczenia implantoprotetycznego. W takiej sytuacji ból ma wiele twarzy.

Lekarze doskonale zdają sobie sprawę, że ból może pojawić się również podczas: hemisekcji, resekcji, biopsji i pobierania wycinków, operkulektomii, zabiegów zatokowych, procedur przed-implantologicznych i przed-protetycznych. Podczas szkoleń certyfikowanych przez PTS uczestnicy programu „Klinika bez Bólu” spojrzą na ból z nieco innej perspektywy. To bardzo istotne, ponieważ sprawienie bólu pacjentowi podczas leczenia nie jest jednorazowym problemem. Incydent może pozostawić w psychice uraz, który na lata może zniechęcić do wizyty w gabinecie. Dotyczy to w równym stopniu dzieci jak i dorosłych.

Technologie piezochirurgiczne pozwalają stomatologom pracować …delikatniej?

Dr n. med. Maciej Michalak: Piezochirurgia nie jest nową metodą w stomatologii. Jednak dopiero od niedawna lekarze dentyści ogólnie praktykujący nabierają do niej zaufania. Podczas szkoleń dużo będziemy mówić o klinicznych zaletach piezo: możliwości selektywnego, gładkiego i precyzyjnego cięcia, niskim ryzyku uszkodzenia tkanek miękkich, minimalnej inwazyjności zabiegów, minimalnej utracie kości, lepszym dostępie do kości, lepszym czuciu instrumentów. Wielu lekarzy nie zdaje sobie sprawy z tego, że praca urządzeniem piezochirurgicznym jest dużo bardziej komfortowa niż w przypadku klasycznych narzędzi rotacyjnych. Zdecydowanie pozwala na dłuższą pracę bez zmęczenia. Czy to wszystko przekłada się na wyższą delikatność zabiegów? Z pewnością tak. Bez wątpienia, urządzenia piezochirurgiczne sprawiają, że dla pacjentów leczenie jest dużo bardziej komfortowe. Mniejszy ból w trakcie leczenia, mniejszy ból pooperacyjny, mniejszy obrzęk, mniej środków przeciwbólowych – to fundamenty zadowolenia pacjentów.

Warto zauważyć, że aż 85 proc. ankietowanych przyznało, że jest w stanie dopłacić do standardowej ceny aby bezboleśnie usunąć zęba. To chyba dobra wiadomość dla dentystów?

Dr n. med. Maciej Michalak: Dobrą wiadomością byłoby, gdyby pacjentom leczenie nie kojarzyło się z bólem, tym bardziej, że według danych dla 44 proc. pacjentów strach ma wpływ na częstotliwość wizyt. Z pacjentami trzeba rozmawiać, tłumaczyć im co robimy, jakim sprzętem pracujemy, oswajać ich z gabinetem. Dzieci przychodzą na wizyty adaptacyjne, ale dorosłym również należą się wyjaśnienia. W innym wypadku nie nabiorą zaufania do technologii, które wykorzystujemy. Być może jest to dziś jeden z najbardziej niedocenianych elementów edukacji stomatologicznej.

Mam wielu pacjentów, którzy zapytani o to, czy podczas leczenia ich bolało odpowiadają, że nie, jednak są pełni obaw co do dalszego leczenia. Najczęściej ma to związek ze złymi doświadczeniami. Ból fizyczny „zostaje” z pacjentem na długo. W ostatnich latach słowo „dentofobia” wykorzystywane jest w wielu przekazach medialnych. Często przedstawiana jest jako skomplikowana jednostka chorobowa, a to w wielu przypadkach wyłącznie skutek zaznanego cierpienia fizycznego. Lekarze chcą walczyć z dentofobią pacjentów? Powinni przede wszystkim zacząć leczyć bezboleśnie. A dzisiejszy komunikat do społeczeństwa powinien być klarowny: w gabinecie stomatologicznym nie musi boleć, współczesna wiedza oparta na faktach, w połączeniu z nowoczesnymi technologiami na to pozwalają.

Artykuł Dr Maciej Michalak: w gabinecie stomatologicznym nie musi boleć pochodzi z serwisu Klinika bez bólu.